क्षेत्र, जागीर 

संदीप नूलकर
सोमवार, 30 सप्टेंबर 2019

शब्दाशब्दांत
 

काय सांगताय काय!
आपण एखाद्या गाण्याच्या कार्यक्रमाला जातो. कार्यक्रम रंगतो. गायक कलाकार गाणीपण उत्तम म्हणत असतात आणि मग एखादे गाणे श्रोत्यांच्या मनाला अगदी भावून जाते.. प्रेक्षकांमधून आवाज येऊ लागतात.. ‘Once more! Once more!’ प्रेक्षकांनी अशा प्रकारे दाद दिली हे कोणाला सांगतानाही आपण अनेकदा ‘त्याला किंवा त्या गाण्याला once more मिळाला’ असे म्हणतो. 
‘परत - पुन्हा एकदा गाणे म्हणण्याचा कलाकाराला आग्रह’ या अर्थाने आपण जे ‘once more’ वापरतो, तसा मुळी ‘once more!’चा अर्थ होतच नाही. ‘Once more’चा अर्थ फक्त ‘परत -  पुन्हा एकदा’ एवढाच होतो. 
ब्रिटिश लोक अशा वेळी एका विशिष्ट शब्दाचा वापर करतात आणि गमतीचा भाग म्हणजे, हा शब्द मुळात इंग्रजीमधीलही नाही. पुन्हा एकदा गाणे म्हणण्याचा कलाकाराला आग्रह करताना ब्रिटिश लोक ‘encore’ हा फ्रेंच भाषेतील शब्द वापरतात आणि प्रेक्षकांनी अशा प्रकारे दाद दिली हे कोणाला सांगायची वेळ आली, तर ते ‘the audience called for an encore’ असे म्हणतात.


आहेत असेही काही शब्द! 
शब्द : Cabal (noun) 
उच्चार :  कबाल. 
व्युत्पत्ती :  From French cabal, from Medieval Latin cabbala. Popularized in English 1673 as an acronym for five intriguing ministers of Charles II (Clifford, Arlington, Buckingham, Ashley, and Lauderdale), which gave the word its sinister connotations. 
अर्थ :  A secret political clique or faction, कंपू. 
वापर : The secret cabal of breakaway MLAs approached the speaker of the house.

शब्द : Fiefdom (verb) 
उच्चार : फिफडम. 
व्युत्पत्ती : From ‘fief’ and ‘dom.’ 
अर्थ :  A territory or sphere of operation controlled by a particular person or group, क्षेत्र, जागीर. 
वापर : The Opposition claims that the Congress party is the fiefdom of the Nehru-Gandhi family. 


परदेशी पाहुणे 
सॉप 
The English language has borrowed the word ‘sop’ from old English. It means, a thing of no great value given or done as a concession to appease someone whose main concerns or demands are not being met. 
वापर : The industry must stop depending on government sops in order to grow.


वा! वा! वाक्‌प्रचार 
Throw hissy fits म्हणजे To throw a temper tantrum, to have an angry outburst, त्रागा किंवा नाठाळपणा करणे किंवा उद्रेक होणे. 
वापर – The Congress party is busy throwing hissy fits while their party members continue to join the BJP. 
Like mad (used informally) म्हणजे With great intensity, energy or enthusiasm, वेड्यासारखे. 
वापर – The parents were running around like mad looking for their missing daughter. 


गल्लत करू नका 
Dear (adjective) म्हणजे Regarded with deep affection, प्रिय. 
Deer (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे A hoofed grazing or browsing animal, हरिण, सांबर. 
Dear : Suresh was very dear to me when we were in college. 
Deer : They went to the Jim Corbett National Park in the hope they would see a tiger, but all they saw were deer.


ही कुठली भाषा? 
आपण जो Lift हा शब्द वापरतो तो ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधला आहे. त्याला  अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये Elevator असे म्हणतात. 

जमली आमची जोडी 
Keep या क्रियापदाचा आणि record या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: They kept a record of all costs incurred. 
अर्थ : Keep record म्हणजे To preserve certain information for future reference, माहितीची नोंद करून ठेवणे.

Give या क्रियापदाचा आणि alms या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: Your sins can be washed away just by giving alms to the poor. 
अर्थ : Give alms म्हणजे Give money or food to the poor, गरिबांना अन्न किंवा पैसे दान करणे.


आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी : A stoic calm descends on the valley 
बातमीचा अर्थ : Kashmir is peaceful since movement is restricted. 
स्पष्टीकरण : The headline beautifully conveys Kashmir is peaceful since the movement of people has been restricted. Stoic calm conveys how perhaps there could have been demonstrations but those were not possible owing to the curfew and the word valley implies Kashmir. 


शब्द एक, अर्थ दोन 

Horn (noun) : (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) A device sounding a warning or other signal, हॉर्न. 
उदा.: Some drivers use the horn a little too frequently while driving. 

Horn (noun) : (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे A hard permanent outgrowth, often curved and pointed, शिंग. 
उदा.: The farmers had painted the horns of their cattle in bright red. 

Square (verb) : (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे To multiply (a number by itself), गुणाकार करणे. 
उदा.: 6 squared equals 36. 

Square (adjective) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे Old-fashioned or boringly conventional, जुन्या विचारांचा, कंटाळवाणा. 
उदा.: No one ever enjoyed Mr Sharma’s company because he was too square for anyone’s liking.

संबंधित बातम्या