हाडवैर

संदीप नूलकर
सोमवार, 8 एप्रिल 2019

शब्दाशब्दांत

काय सांगताय काय!
उकाड्याचे दिवस आले. आता अनेक घरांमध्ये AC वरून वादावादी सुरू होणार. काही जणांना जास्त AC मुळे थंडी वाजणार, तर काही जणांना AC नेहमी कमीच वाटणार. अशा परिस्थितीमध्ये अनेकवेळा Please increase/decrease the AC असे म्हणताना ऐकले आहे. मराठीत हे चालू शकते. पण इंग्रजीमध्ये increase/decrease या क्रियापदांचा उपयोग फारच विचित्र आणि काहीसा गोंधळ निर्माण करणारा आहे. 

AC increase करायला सांगितले, तर तापमान वाढवायचे की कमी करायचे हे काही लोकांना समजत नाही. अनेक वेळा आपण सांगतो त्याच्या बरोबर उलटेच होते. यातून होणारा गोंधळ टाळण्यासाठी AC या शब्दाचा उपयोग करण्याऐवजी temperature या शब्दाचा उपयोग करावा. उदा. Please increase/decrease the temperature असे केल्यास नेमके काय करायचे ते समोरच्याला समजेल.

आहेत असेही काही शब्द! 
शब्द : Jargon (noun) 
उच्चार : जार्गन. 
व्युत्पत्ती : From Old French jargon ‘a chattering‘ (of birds), also ‘language, speech,‘ especially ‘idle talk. 
अर्थ : Special words or expressions used by a profession or group that are difficult for others to understand, एखाद्या विशिष्ट क्षेत्राशी निगडीत शब्द; जे त्या क्षेत्राशी निगडीत लोकांनाच समजतात. 
वापर : Patients seldom understand the medical jargon doctors use when speaking to them.

शब्द : Vendetta (noun) 
उच्चार : वेन्डेटा. 
व्युत्पत्ती : From Italian vendetta ‘a feud, blood feud,‘ from Latin vindicta ‘vengeance, revenge.‘ 
अर्थ : A prolonged bitter quarrel with or campaign against someone, हाडवैर. 
वापर : Political speeches today look more and more like personal vendetta.

परदेशी पाहुणे 
अलिप्त 
The English language has borrowed the word ’aloof’ from old French ’lof.’ It means, not friendly or forthcoming, अलिप्त. 
वापर : He never socialised and was alarmingly aloof.

वा! वा! वाक्‌प्रचार 
A place in the sun म्हणजे A position of favour or advantage, लाभ मिळवण्याच्या परिस्थितीत. 
वापर : Having saved the don’s life, he had earned his place in the sun. 

With-it म्हणजे Alert and comprehending, दक्ष व समजण्याच्या मनस्थितीत. 
वापर : In the meeting at his office, he was not really with it that morning.

गल्लत करू नका 
Neet (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे A young person who is no longer in the education system and who is not working or being trained for work, शिक्षण संपले असूनही काम करत नाहीत असे लोक. 
Neat (noun) म्हणजे Arranged in a tidy way, in good order, नीट लावलेले अथवा मांडलेले. 

Neet : Creating job opportunities to keep the neets productively engaged was the Government’s primary aim. 
Neat : The teacher asked the students to stack up the books in neat piles.

ही कुठली भाषा? 
आपण जो elementary school हा शब्द वापरतो तो अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधला आहे. त्याला ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये junior school असे म्हणतात.

जमली आमची जोडी 
Party
आणि popper या नामांचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: The store was a virtual paradise for all kinds of party poppers. 
अर्थ : Party poppers म्हणजे A device used as an amusement at parties, which explodes when a string is pulled, ejecting thin paper streamers, दोरी ओढल्यावर फुटून ज्यातून कागदाच्या झिरमिळ्या बाहेर येतात अशी पार्ट्यांमध्ये मजेसाठी वापरली जाणारी गोष्ट.

Pole आणि position या नामांचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: TCS enjoyed the pole position among Indian IT companies for a long time. 
अर्थ : Pole position म्हणजे A leading or dominant position, अग्रणी.

आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी : Opposition cries foul 
बातमीचा अर्थ : The opposition parties protest the Prime Minister address to the nation. 
स्पष्टीकरण : The headline uses the phrase ’to cry foul’ which basically means to protest strongly to suggest how the opposition parties complained to the Election Commission. Because they felt that the Prime Minister’s address to the nation to announce the successful ASAT test was a violation the election code of conduct that has come into force now that the General Elections have been announced.

शब्द एक, अर्थ दोन 
Regard (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) Attention to or concern for something, लक्ष्य. 
उदा.: Citizens must have some regard for the law. 

Regard (verb) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे to consider or think of in a specified way, मागणे  
उदा.: He globe trotted on work but regarded Paris as his base. 

Abduction (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे The action of forcibly taking someone against their will, अपहरण. 
उदा.: The rich couple received an anonymous call after the abduction of their son. 

Abduction (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे The movement of a limb or other part from the midline of the body, बाहेरच्या बाजूस फिरणे. 
उदा.: The doctor prescribed painkiller since the patient complained of extreme pain on abduction of his shoulder.

 

संबंधित बातम्या