शब्दाशब्दांत

संदीप नूलकर, व्यावसायिक अनुवाद कंपनीचे संचालक 
गुरुवार, 4 ऑक्टोबर 2018

बदला घेणे 

काय सांगताय काय! 
Exam, exams, examination आणि test हे शब्द समानार्थी आहेत की यांचे अर्थ वेगवेगळे होतात यावरून काहींचा गोंधळ असतो. तर या आठवड्यात या शब्दांबद्दल थोडे. 

पहिले म्हणजे exam किंवा exams ही examination या शब्दाची लघुरूपे आहेत. काहींना exams हा शब्द चुकीचा किंवा भारतीय इंग्रजीमध्ये वापरला जाणारा शब्द वाटतो. परंतु exams हा अगदीच वापरातला आणि व्याकरणाच्या दृष्टीनेही योग्य असा शब्द आहे. 

बदला घेणे 

काय सांगताय काय! 
Exam, exams, examination आणि test हे शब्द समानार्थी आहेत की यांचे अर्थ वेगवेगळे होतात यावरून काहींचा गोंधळ असतो. तर या आठवड्यात या शब्दांबद्दल थोडे. 

पहिले म्हणजे exam किंवा exams ही examination या शब्दाची लघुरूपे आहेत. काहींना exams हा शब्द चुकीचा किंवा भारतीय इंग्रजीमध्ये वापरला जाणारा शब्द वाटतो. परंतु exams हा अगदीच वापरातला आणि व्याकरणाच्या दृष्टीनेही योग्य असा शब्द आहे. 

मग प्रश्‍न येतो, की exam, exams किंवा examination आणि test यामध्ये काही फरक आहे की ते समानार्थी शब्द आहेत? हे दोन जरी वाटायला तसे समानार्थी शब्द वाटले तरी त्यांच्या अर्थात मोठा फरक आहे. 

पहिले म्हणजे exam, exams किंवा examination ही एक औपचारिक चाचणी असते, तर test ही जास्त अनौपचारिक असते. Exam, exams किंवा examination ही एक मोठी व अधिक महत्त्वाची परीक्षा असते, तर test ही छोटी आणि कमी महत्त्वाची चाचणी असते. अजून एक फरक म्हणजे test या शब्दाचा नाम अथवा क्रियापद असा दोन्हीही म्हणून उपयोग केला जाऊ शकतो, तर exam, exams किंवा examination या शब्दांचा केवळ नाम म्हणूनच उपयोग केला जाऊ शकतो. 

आहेत असेही काही शब्द! 
क्वर्की 
शब्द - Quirky (adjective) 
उच्चार - क्वर्की. 
व्युत्पत्ती - From 'quirk' and 'y', of unknown origin, perhaps 
connected to German quer (queer) via notion of twisting and 
slanting; but its earliest appearance in western England dialect 
seems to argue against this source. Perhaps originally a technical term for a twist or flourish in weaving. 
अर्थ - Having or characterized by peculiar or unexpected traits 
or aspects, विचित्र. 
वापर - Students were enamored by her quirky sense of dressing. 

वीयर 
शब्द - Veer (verb) 
उच्चार - वीयर. 
व्युत्पत्ती - From Middle French virer "to turn", of uncertain origin, perhaps (Diez) from the Latin stem vir. 
अर्थ - Suddenly change an opinion, subject, type of behaviour, अचानक मत, वागणूक किंवा दिशा बदलणे. 
वापर - The Minister announced new policies in an attempt to veer the economy. 

परदेशी पाहुणे 
पार्ले 
The English language has borrowed the word 'parley' (पार्ले) from Old French. It means, a conference between opposing sides in a dispute, especially a discussion of terms for an armistice, दोन विरोधी गटांमध्ये वाद थांबवण्याच्या दृष्टीने होणारी चर्चा. 
वापर - The government's emissary held parleys with the two 
warring groups in an effort to resolve the crisis. 

वा! वा! वाक्‍प्रचार 
With effort म्हणजे With physical difficulty, शारीरिक श्रम. 
वापर - After his leg was operated on, Mr Sharma could walk but with effort. 

A change of air म्हणजे A different climate, typically as a means of improving one's health, हवापालट. 
वापर - He was a great believer in the theory that a change of air can do wonders to one's health. 

गल्लत करू नका 
Chaste (adjective) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे Without unnecessary ornamentation, simple or restrained, सरळ, सोपे. 
Caste (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे Each of the hereditary classes of Hindu society, distinguished by relative degrees of ritual purity or pollution and of social status, जात. 
Chaste : His fans loved how he could speak in chaste Hindi and yet seem to dignified. 
Caste : Caste should not be the basis of any discrimination. 

ही कुठली भाषा? 
आपण a sudden feeling of feverish heat या अर्थाने जो hot flash हा शब्द वापरतो तो अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधला आहे. त्याला ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये hot flush असे म्हणतात. 

जमली आमची जोडी 
Seek हे क्रियापद आणि revenge या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा. There was a time when movies invariably had a protagonist, who was seeking revenge. 
अर्थ - Seek revenge म्हणजे बदला घेणे. 

Take हे क्रियापद आणि pride या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा. He took great pride in the fact that he was an alumni of the city's most prestigious college. 
अर्थ - Take pride म्हणजे अभिमान किंवा गर्व असणे. 

आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी - Swadesh marches on 
बातमीचा अर्थ - Swadesh moves to the next round. 
स्पष्टीकरण - This headline uses the phrase 'to march on' which means 'to proceed or to advance' to convey how Bengal swimmer Swadhesh Mondal moved to the next round of the National Swimming Championship. 

शब्द एक, अर्थ दोन 
Pad (verb) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) Lengthen a speech or piece of writing with unnecessary material, अनावश्‍यक गोष्टींनी लेख किंवा भाषण लांबवणे. 
उदा. Politicians tend to pad their speeches to appeal to their audiences. 

Pad (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) (used informally) A person's home, घर. 
उदा. In college, when I lived alone, friends always raised my pad. 

Plane (adjective) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) Completely level or flat, सपाट. 
उदा. They owned that plane, barren land at the foot of the hills. 

Plane (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे An aeroplane, विमान. 
उदा. The plane had to make an emergency landing after it hit a bird.

फोटो फीचर

संबंधित बातम्या