गाढ झोपणे 

संदीप नूलकर, व्यावसायिक, अनुवाद कंपनीचे संचालक
बुधवार, 21 मार्च 2018

शब्दाशब्दांत

काय सांगताय काय!
लहान मुलांच्या इंग्रजी पुस्तकामध्ये पूर्वी भेंडीचे चित्र असे व मोठ्या ठळक अक्षरांमध्ये तेथे ladies finger (lady’s finger) असे लिहिलेले असे. आजही भेंडीसाठी ladies finger हा शब्द लोकांच्या तोंडी अथवा वाचनात येतो. 
परंतु, पाश्‍चात्त्य देशांत किंवा इंग्रजी ज्यांची मातृभाषा आहे अशा लोकांमध्ये हा शब्द तसा प्रचलित नाही. भारताबाहेर ladies finger (lady’s finger) मागितले, तर कदाचित समोरच्याला समजणारदेखील नाही. भेंडीसाठी प्रचलित शब्द okra हा आहे. 
ब्रिटिश इंग्रजीमध्ये lady’s finger चा अर्थ A finger-shaped sponge cake with a sugar topping असा होतो. Kidney wench म्हणजेच A yellow or orange flowered grassland plant of the pea family. यासाठी पण ते lady’s finger हा शब्द वापरतात.

आहेत असेही काही शब्द! 
शब्द ः Rhetoric (noun)      उच्चार ः रेटोरिक. 
व्युत्पत्ती ः From Old French rethorique, from Latin rhetorice, from 
Greek rhetorike techne ‘art of an orator,‘ from rhetor ‘speaker, 
orator, teacher of rhetoric,‘ related to rhesis‘speech,‘ rhema 
‘word, phrase, verb,‘ literally ‘that which is spoken.‘ 
अर्थ ः Language designed to have a persuasive or impressive effect, but which is often regarded as lacking in sincerity or meaningful content, प्रभावी वाटणारे पण पोकळ बोलणे. 
वापर ः The Opposition must offer more than just empty rhetoric.

शब्द ः Bereft (adjective)   उच्चार ः बिरेफ्ट. 
व्युत्पत्ती ः Past participle adjective from bereave, from Old English bereafian ‘to deprive of, take away by violence, seize, rob,‘ from be-+reafian ‘rob, plunder.‘ 
अर्थ ः Deprived of or lacking something, वंचित अथवा अभाव. 
वापर ः Despite being rich their life was bereft of happiness.

परदेशी पाहुणे 
कास्ट 
The English language has borrowed the word ’caste’ (कास्ट) from Portuguese. It means, each of the hereditary classes of the Hindu society, जात, जमात. 
वापर : In the past, people of lower castes had to face a lot of hardships.

वा! वा! वाक्‌प्रचार 
Beg to differ म्हणजे Politely disagree, विनम्रपणे असहमती दर्शवणे. 
वापर : I told my friend, I beg to disagree with your political views. 
Talk nineteen to the dozen म्हणजे To talk incessantly, निरंतर बोलत राहणे. 
वापर : The problem with some sales people is that they talk nineteen to a dozen.

गल्लत करू नका 
Boy (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे A male child. 
Buoy (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे An anchored float serving as a navigation mark, जलवाहतुकीत उपयोगी अशा नांगराच्या साहाय्याने तरंगणारी खूण. 
Boy : The boy will turn thirteen this year. 
Buoy : Navigation was difficult as there were no buoys in sight.

ही कुठली भाषा? 
आपण जो hoarding हा शब्द वापरतो तो ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधला आहे. त्याला अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये billboard असे म्हणतात.

जमली आमची जोडी 
Stash हे क्रियापद आणि movies या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: His huge stash of movies could keep him entertained for a long time. 
अर्थ ः Stash movies म्हणजे सिनेमांचा साठा.

Fast हे क्रियापद आणि asleep या विशेषणाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: The mother finished all her pending work while the baby was fast asleep. 
अर्थ ः Fast asleep म्हणजे गाढ झोपणे.

आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी ः Nirav loots and scoots 
बातमीचा अर्थ ः Nirav Modi dupes banks and then runs away. 
स्पष्टीकरण ः The headline uses the rhyming word ’loots’ and ’scoots’ to create an impact. These words also capture the essence of what has happened. Nirav Modi who duped banks to get loans (loots), then ran away to Belgium (scoots). To scoot means, ’to go or leave somewhere quickly.’

शब्द एक, अर्थ दोन 
Escalate (verb) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) Increase rapidly, पटकन वाढणे. 
उदा.: The escalating costs have always put a lot of pressure on the common man. 

Escalate (verb) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) Make or become more serious or intense, अधिक गंभीर (परिस्थिती) होणे. 
उदा.: The minor disagreement escalated into a major fight. 

Hot (adjective) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) Having a high degree of heat or a high temperature, गरम. 
उदा.: He burnt his lips because he drank the tea while it was still hot. 

Hot (adjective) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) (used informally) Involving much activity, debate, or interest, चर्चेचा विषय असणे अथवा होणे. 
उदा.: The environment has become an extremely hot issue.

फोटो फीचर

संबंधित बातम्या