गृहकर्ज सुलभतेने मिळवण्यासाठी

नरेंद्र जोशी 
सोमवार, 25 मार्च 2019

प्रॉपर्टी विशेष
 

गृहखरेदी ही एक गुंतागुंतीची आणि कठीण प्रक्रिया आहे. कारण या प्रक्रियेत बऱ्याच कागदपत्रांची पाहणी आणि त्यावर अंमलबजावणी करावी लागते. या प्रक्रियेमध्ये मालमत्तेसंदर्भातील दलाल, वकील, घरनोंदणी प्रतिनिधी, गृहकर्ज समुपदेशक, बॅंक अधिकारी असे बरेच घटक समाविष्ट असतात. 

आपले पतनामांकन (क्रेडिट) तपासावे 
कमी दराचे गृहकर्ज मिळवण्यासाठी आपले पतनामांकन तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जसे की ‘सीबीएल’ किंवा ‘एक्वीपॅक्‍स.’ ग्राहकाने अशाप्रकारचे पतनामांकन केले नसेल तर त्याला ‘प्रिमिअर’ भरावा लागतो. त्यामुळे चांगले पतनामांकन राखणे गरजेचे आहे. 

घर घेण्यापूर्वीच गृहकर्जाची मंजुरी मिळवावी  
घरखरेदीची प्रक्रिया सुरू करण्यापूर्वी ग्राहकाने आपले ‘बजेट’ तपासावे. तसेच आपल्याला किती गृहकर्ज मिळू शकेल, किती ‘डाऊनपेमेंट’ करावे लागेल याचा अंदाज घ्यावा. बरेच जण आधी घराची खरेदी करण्याची घाई करतात आणि मग गृहकर्ज मिळवण्यासाठीच्या प्रयत्नांना सुरुवात करतात.  उदा. एखाद्या मालमत्तेचे मूल्य जर ६० लाख रुपये असेल आणि ग्राहकाकडे बचत म्हणून २० लाख रुपये असतील; तसेच त्याची २५ लाख रुपये गृहकर्ज मिळण्याचीच क्षमता असेल तर गृहखरेदीचा व्यवहार पूर्ण होऊ शकणार नाही. 

‘डाउनपेमेंट’ किती असावे? 
घरखरेदी करताना ग्राहकाने सर्वसाधारणपणे १० ते २५ टक्के एवढ्या ‘डाऊनपेमेंट’ दराव्यतिरिक्त इतर खर्चाचाही विचार करणे गरजेचे आहे. सर्वसाधारणपणे स्टॅंप ड्युटी, क्‍लब शुल्क, विकास शुल्क, इन्शुरन्स खर्च, सोसायटी डिपॉझिट... आधी गोष्टींसाठी कर्ज मिळत नाही. त्यामुळे कोणत्या गोष्टींसाठी कर्ज मिळते आणि कशासाठी मिळत नाही याचा अभ्यास करणे गरजेचे आहे. 

तरल (फ्लोटिंग) व्याजदर म्हणजे काय? 
सर्वसाधारणपणे गृहकर्जदार हा आपल्या कर्जाच्या परतफेडीसाठी २० ते ३० वर्षांचा कालावधी निवडतो. तरल दरांमध्ये वेगवेगळ्या बदलत्या व्याजदरांचे पर्याय ग्राहकांना उपलब्ध आहेत. त्यामध्ये वार्षिक, तिमाही आणि मासिक पर्यायांचाही समावेश आहे. 

व्याजबदल पर्याय नेमका कधी कार्यान्वित होतो? 
समजा एखाद्या ग्राहकाने सप्टेंबर २०१७ मध्ये वार्षिक बदल व्याजदराने कर्ज घेतले असेल, तर त्याचा व्याजदर हा एकदाच म्हणजे  ऑगस्ट २०१८ मध्ये बदलतो. मात्र एखाद्या ग्राहकाने समजा घरकर्ज देणाऱ्या कंपनीकडून कर्ज घेतलेले असेल, तर त्याचे व्याजदर सर्वसाधारणपणे तिमाहीला बदलतात. तसेच या गृहकर्जाचा दर वर्षातून किमान तीन वेळा तरी बदलतो. त्यामुळे सध्या व्याजदर वाढण्याचे चित्र असताना हा व्याजदर या कालावधीत ०.६५ ते १ टक्‍क्‍याने वाढू शकतो. 
सार्वजनिक क्षेत्रातील बॅंकांमधून ग्राहकाने गृहकर्ज घेतल्यास त्याला दररोज कर्जाचा आकडा कमी होईल अशा पद्धतीचा 
व्याजदर पर्याय निवडता येतो. जर एखाद्या ग्राहकाच्या गृहकर्ज हप्त्याची तारीख २५ असेल आणि त्याने त्याच महिन्याच्या ५ तारखेला आपला गृहकर्ज हप्ता जमा केला असेल तर ग्राहकाचे उरलेल्या २० दिवसांवरील व्याज देणे वाचते. 

गृहकर्जाचा विमा काढला आहे का? 
गृहकर्जाची रक्कम मोठी असते. सर्वसाधारणपणे वार्षिक उत्पन्नाच्या ५ ते ६ पटीने गृहकर्ज घेतले जाते. अशा मोठ्या गृहकर्ज रकमेसाठी विम्याचे पाठबळ घेणे गरजेचे आहे. तसे पाठबळ घेतल्यास एखादी दुर्घटना घडली तरी त्याचा फटका घरकर्जदाराच्या कुटुंबीयांस बसत नाही. 

गृहखरेदी करण्यापूर्वी कर्ज घेऊ नका 
काही जण डाऊनपेमेंट भरण्यासाठीही कमी कालावधीसाठी वेगळे वैयक्तिक कर्ज काढतात. या कर्जाचा व्याजदर चढा असल्यामुळे बऱ्याचवेळा केवळ या कारणापायी ग्राहकाला घरकर्ज नाकारले जाते. उदा. एखाद्या ग्राहकाने पाच लाख रुपयांची रक्कम पाच वर्षांसाठी वैयक्तिक कर्ज स्वरूपात घेतली असल्यास त्याचा मासिक कर्ज हप्ता ११ हजार १२२ रुपये असतो. मात्र तेवढ्याच हप्त्यामध्ये ग्राहकाला १४ लाख २५ हजार रुपये एवढ्या रकमेचे घरकर्ज मिळू शकते.   
 

संबंधित बातम्या